Hans Walser, [20260929]
Positionssysteme
Anregung: Thomas Jahre, Chemnitz, Serie 73 – 872
Zahlenspielerei in Positionssystemen
Hintergrund: Dritte binomische Formel: (a + b)(a – b) = a2 – b2 für b = a – 1.
1^10 – 0^10 = 1
10^10 – 1^10 = 11
100^10 – 11^10 = 111
1000^10 – 111^10 = 1111
10000^10 – 1111^10 = 11111
100000^10 – 11111^10 = 111111
1000000^10 – 111111^10 = 1111111
10000000^10 – 1111111^10 = 11111111
Nun im Dezimalsystem:
(2n)2 – (2n – 1)2 = 22n – (22n – 2n+1 + 1) = 2n+1 – 1
12 – 02 = 1
102 – 22 = 12
1002 – 222 = 122
10002 – 2222 = 1222
100002 – 22222 = 12222
1000002 – 222222 =
122222
10000002 – 2222222 = 1222222
100000002 – 22222222 = 12222222
Nun im Dezimalsystem:
(3n)2 – (3n – 1)2 = 32n – (32n – 2•3n + 1) = 2•3n –1 = 3n + (3n – 1)
12 – 02 = 1
102 – 32 = 13
1002 – 332 = 133
10002 – 3332 = 1333
100002 – 33332 = 13333
1000002 – 333332 = 133333
10000002 – 3333332 = 1333333
100000002 – 33333332 = 13333333
Nun im Dezimalsystem:
(4n)2 – (4n – 1)2 = 42n – (42n – 2•4n + 1) = 2•4n –1 = 4n + (4n – 1)
Wir sehen, wie der Hase läuft. Für die Basis b+1 gilt:
12 – 02 = 1
102 – b2 = 1b
1002 – bb2 = 1bb
10002 – bbb2 = 1bbb
100002 – bbbb2 = 1bbbb
1000002 – bbbbb2 = 1bbbbb
10000002 – bbbbbb2 = 1bbbbbb
100000002 – bbbbbbb2 = 1bbbbbbb
Beweis:
((b+1)n)2 – ((b+1)n – 1)2 = (b+1)2n – ((b+1)2n – 2•(b+1)n + 1) = 2•(b+1)n –1 = (b+1)n + ((b+1)n – 1)
Im Dezimalsystem sieht die Sache so aus:
12 – 02 = 1
102 – 92 = 19
1002 – 992 = 199
10002 – 9992 = 1999
100002 – 99992 = 19999
1000002 – 999992 = 199999
10000002 – 9999992 = 1999999
100000002 – 99999992 = 19999999
Wer Lust hat, kann das nachrechnen.
Weblink
Thomas Jahre, Serie 73 - 872
https://www.schulmodell.eu/aufgabe-der-woche.html
Hans Walser: Binärzahlenspielerei
https://walser-h-m.ch/hans/Miniaturen/B/Binaerzahlenspielerei/Binaerzahlenspielerei.html